عربى به نام « عهد » خوانده شده و فردوسى هم در شاهنامه در بعضى موارد همين كلمه را براى آنها به كار برده ، و برخى به صورت خطابه‌هاى تاجگذارى بوده كه شاهان ساسانى برطبق سنّت ، روزىكه بر تخت مىنشسته‌اند ايراد مىكرده‌اند و بجز مطالبى حكمت‌آميز و اخلاقى شامل مطالبى هم در منش و روش ايشان در آيين كشوردارى بوده ، و برخى به صورت سرگذشت بعضى شاهان يا نام‌آورانى بوده كه نقشى در تاريخ زمان خود داشته‌اند و همچنين حكايات و داستانهايى مربوط به ايشان و يا به صورت مكاتبات و رسائلى بوده است منسوب به ايشان و مانند اينها كه مجموع آنها را مؤلفانى كه به اجمال بدانها اشاره كرده‌اند با عنوان « آداب الفرس » يعنى ادب و فرهنگ ايرانيان ياد كرده‌اند ، « 1 » و آنها كه با تفصيل از آنها سخن گفته‌اند آنها را در عربى با اين عنوانها خوانده‌اند : « اخبار و سير » ، « وصايا » ، « عهود » ، « مكاتبات » ، « توقيعات » ، « خطابه‌هاى تاجگذارى » ، « رسائل » . « 2 » و برخى از مؤلفان ، موضوعهاى ديگرى را هم بر اينها افزوده‌اند ، از آن جمله « امثال ايرانيان » و « تدبيرهاى جنگى » ايشان . « 3 » عهدها از ميان نوشته‌هايى كه به نام « عهد » از دوران ساسانى به عربى ترجمه شده و آثارى از آنها را در مآخذ اسلامى مىتوان يافت ، اينها را مىتوان ياد كرد : عهد اردشير ، عهد شاپور به پسرش هرمز ، عهد قباد به پسرش خسرو انوشروان ، عهد خسرو انوشروان به پسرش هرمز ، عهد خسرو پرويز به پسرش شيرويه .

--> ( 1 ) . جاحظ ، كتاب الحيوان ، ج 1 ، ص 38 . ( 2 ) . مسعودى ، مروج الذهب ، ج 1 ، ص 336 . در اين‌باره همچنين رجوع شود به كتاب " فرهنگ ايرانى پيش از اسلام و آثار آن در تمدن اسلامى و ادبيات عربى " ، از نويسندهء اين مقال ، چاپ دوم ، انتشارات دانشگاه تهران ، 1356 ش ، ص 322 - 333 . ( 3 ) . ابن المدبّر ، الرسالة العذراء ، در كتاب رسائل البلغاء ، ص 238 . 239 .